W ramach realizacji naszych celów statutowych, a szczególnie:

„Podejmowania działań na rzecz propagowania i doskonalenia systemu orientacji i poradnictwa zawodowego oraz polityki społecznie racjonalnego zatrudnienia”

Stowarzyszenie nasze podjęło przygotowania do realizacji nowatorskiego projektu:

„Ścieżki kariery – systemowe przygotowanie młodzieży do wejścia na rynek pracy – Internetowa dystrybucja i multiplikacja metod oraz informacji zawodowej".

1. Wstęp
2. Utworzenie sieci multiplikatorów – uczestników projektu
3. Etapy realizacji projektu
4. Źródła finansowania projektu
5. Instytucje współpracujące przy realizacji projektu

I. Wstęp

Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej pragnie Państwu przedstawić projekt:

Orientacja i poradnictwo zawodowe jest dziedziną wiedzy, która zarówno na świecie, jak i w naszym kraju stanowić zaczyna bardzo ważny element transformacji gospodarki, gdzie bardzo szybkie tempo zmian powoduje konieczność elastycznego i trafnego dostosowywania kwalifikacji młodzieży do potrzeb rynku pracy.

Według amerykańskiego eksperta R. Lamba poradnictwo zawodowe jest procesem, w którym doradca zawodowy pomaga klientowi w osiągnięciu lepszego zrozumienia samego siebie w odniesieniu do środowiska pracy po to, aby umożliwić mu realistyczny wybór lub zmianę zatrudnienia, lub też osiągnięcie właściwego dostosowania zawodowego.

Pojęcie informacji zawodowej amerykańscy eksperci definiują jako informacje związane ze światem pracy, które mogą zostać wykorzystane w procesie rozwoju kariery zawodowej, włączając w to wiadomości z zakresu edukacji i zatrudnienia, a także informacje psychospołeczne związane z pracą, np. dotyczące dostępności szkoleń, charakteru pracy i statusu pracowników w różnych zawodach.

Mówiąc o racjonalnym planowaniu przez uczniów kariery zawodowej, mamy na myśli wyposażenie ich w uniwersalne umiejętności realistycznego wyboru zawodu oraz ogólną wiedzę o zawodach, rynku pracy i możliwościach zdobycia kwalifikacji zawodowych.

Brak odpowiednio dużych środków finansowych oraz dość szczupłe jeszcze zasoby kadrowe doradców zawodowych w naszym kraju nie pozwalają myśleć o powszechnym wsparciu młodzieży bezpośrednim kontaktem z doradcą. Jak sądzimy, na początek należałoby spróbować wyposażyć ją w aktywne metody i informację zawodową pozwalające na samodzielną pracę przy planowaniu indywidualnych karier.

Ponieważ pragniemy bardziej pragmatycznie niż do tej pory realizować statut Stowarzyszenia, proponujemy rozwiązanie oparte na zasadzie sieciowej dystrybucji aktywnych metod i informacji zawodowej oraz szkoleń multiplikacyjnych (dla pedagogów szkolnych i nauczycieli) dotyczących metodyki ich wprowadzania i stosowania.

Istnieje już w naszym kraju coraz więcej oferowanych przez autorów (często bezpłatnie lub za minimalną opłatą) np. profesjonalnie przygotowanych zeszytów ćwiczeń dla uczniów i materiałów metodycznych dla nauczycieli. Wiele z istniejących oryginalnych oraz wartościowych rozwiązań i metod w dziedzinie poradnictwa zawodowego, znanych i stosowanych jest jedynie lokalnie (koszty promocji, dystrybucji i szkoleń są bowiem zbyt duże). Również informacja zawodowa, zbierana lokalnie, często na bardzo wysokim poziomie, nie jest wykorzystywana poza miejscem stworzenia.

Sądzimy, że skończył się czas półśrodków, rozwiązań tymczasowych i prowizorycznych, więc proponujemy kompleksowe rozwiązanie dotyczące:

• dystrybucji,
• powielania,
• wdrażania

nowoczesnych metod poradnictwa zawodowego funkcjonujących na bazie zbiorów informacji zawodowej.

Inaczej mówiąc, celem naszego projektu jest stworzenie powszechnego systemu udostępniania maksymalnie dużej części populacji polskiej młodzieży, nowoczesnych metod i informacji zawodowej i przygotowanie jej do trudnego procesu przejścia od roli ucznia (studenta) do roli aktywnego uczestnika rynku pracy.

Tak, aby każdy miał szansę stworzyć swoją indywidualną ścieżkę kariery optymalnie do swoich potencjalnych możliwości oraz warunków rynku pracy.

Szczególnie po ostatnich sukcesach programu „Internet dla szkół”, który umożliwił podłączenie do Internetu ogromnej ilości szkół w całym kraju oraz w aspekcie nowego projektu realizowanego przez MEN „Pracownia internetowa w każdej gminie” (wyposażenie 2438 ! gmin w całej Polsce) niezbędne wręcz wydaje się stworzenie jak największej ilości materiałów edukacyjnych przygotowanych do dystrybucji poprzez Internet – tak aby mając podłączenie do Internetu, szkoły miały co z niego ściągać...!?.

Aktualnie przygotowywana reforma szkolnictwa również kładzie nacisk na właściwe przygotowanie młodzieży do wejścia w „świat pracy”. Poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa jako jego podstawowy element należą na pewno do celów, które należy potraktować jako priorytetowe.

Cel nasz zamierzamy zrealizować poprzez:

stworzenie centralnej komputerowej bazy danych na bazie serwera Internetu zawierającej:

• informacje o zawodach (dostępne w różnej postaci, m.in.: charakterystyki zawodów, teczki informacji o zawodach, ulotki, klasyfikacja zawodów itp.),
• informacje o rynku pracy,
• informacje o kształceniu,
• najnowsze i najbardziej wartościowe metody poradnictwa zawodowego (przekazując treść metod – ich opis oraz metodykę wprowadzania i stosowania),
• specjalistyczne programy komputerowe,
• moduł – „droga do Europy” – czyli „linki” i/lub tłumaczenia najważniejszych treści dostępnych w sieci informacji związanych z poradnictwem zawodowym w krajach Unii Europejskiej. Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej jest członkiem europejskich struktur „Euro-Orientation” z siedzibą w Brukseli i za ich wsparciem oraz zgodą może odgrywać ważną rolę w integracji europejskiego poradnictwa zawodowego.

Główny akcent projektu położony jednak będzie na propagowanie aktywnych metod służących samopoznaniu i samoocenie (np. zeszyty samooceny, ścieżki decyzyjne, indywidualne plany kariery, dopasowanie profili uczniów do „świata zawodów” itp.) oraz w przyszłości na multimedialne moduły edukacyjne.

Cała zawartość serwera będzie dostępna w sieci przy podziale na 2 grupy odbiorców:

młodzież (z podziałem na materiały dla młodzieży ze szkół podstawowych i średnich)

oraz nauczycieli – część materiałów (np. niektóre metody i ich opisy, scenariusze zajęć grupowych) będzie dostępna tylko dla nauczycieli poprzez dostęp z hasłem lub poprzez multiplikatorów.

II. Utworzenie sieci multiplikatorów – uczestników projektu

W porozumieniu z Ministerstwem Edukacji Narodowej w wytypowanych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, wybrany doradca zostanie wyposażony w nowoczesny zestaw komputerowy z modemem oraz będzie przeszkolony na multiplikatora metod i informacji zawodowej.

Do jego zadań będą należeć m.in.:

1. dystrybucja metod i informacji zawodowej bezpośrednio do szkół,
2. szkolenie psychologów, pedagogów szkolnych i nauczycieli,
3. zbieranie i aktualizacja lokalnej informacji zawodowej,
4. zbieranie informacji zwrotnych o przekazywanych metodach.

Ad. 1. Multiplikator korzystając z taniego połączenia z Internetem (poprzez modem – koszt telefonicznej rozmowy lokalnej), będzie miał dostęp do stale aktualizowanej i wzbogacanej bazy na serwerze Stowarzyszenia. Wszelkie metody i informacje umieszczone będą na serwerze Stowarzyszenia w formie przystosowanej do takiej dystrybucji. Poprzez stworzoną przez siebie lokalną sieć kontaktów z psychologami, pedagogami szkolnymi i nauczycielami przekazywać będzie „ściągnięte” do swojego komputera metody i informacje w formie powielonej (np. wydruki, dyskietki z danymi lub z programami) stosownie do specyficznych potrzeb odbiorców.

Ad. 2. Swoją lokalną sieć kontaktów multiplikator będzie budował w oparciu o szkolenia i spotkania informacyjne (z psychologami, pedagogami i nauczycielami), na których będzie szczegółowo prezentował dostępne metody poradnictwa zawodowego, omawiał ich konstrukcję i zastosowanie. Przekazywać będzie również opisy zasobów informacji zawodowej dostępnej dla uczniów.

Ad. 3. Ważnym zadaniem multiplikatora będzie też czuwanie nad lokalną informacją zawodową, rejestracja i aktualizacja wszelkich zmian (np. powstanie nowej szkoły czy kierunku nauczania, lokalna specyfika zawodów itp.). Zaktualizowana informacja lokalna będzie przekazywana do serwera Stowarzyszenia i po jej weryfikacji udostępniona wszystkim zainteresowanym.

Ad. 4. Multiplikator będzie otrzymywać informację zwrotną o swojej ofercie od osób ją stosujących bądź bezpośrednio od uczniów. Te „bezcenne” dla doskonalenia zasobów serwera uwagi będzie zbierał, porządkował według ustalonej procedury i przesyłał do Komitetu Nadzorczego Projektu.

Powyższe zadania częściowo wynikają bezpośrednio ze standardowego zakresu obowiązków doradcy pracującego w poradni i będą wykonywane w ramach podstawowego czasu pracy, zaś wszystkie prace dodatkowe będą realizowane jako odrębne umowy ze Stowarzyszeniem.

Dla wszystkich zainteresowanych dostęp do metod i informacji zawodowej możliwy będzie dwojako:

1. bezpośrednio przez sieć Internet – wszystkie zainteresowane osoby będą mogły używając powszechnego dostępu do sieci Internet, poprzez modem, połączyć się z serwerem Stowarzyszenia i korzystać z zasobów im udostępnionych. W ten sposób będzie oczywiście przekazywana tylko ta informacja, którą mogą zainteresowani posłużyć się sami (m.in. informacja o zawodach, rynku pracy, pracodawcach, ogólne opisy metod, niektóre metody do samooceny, testy, ankiety itp.),
2. poprzez multiplikatora i psychologów, pedagogów i nauczycieli będących pod jego „opieką”  – każda „uprawniona” (przeszkolona) osoba uzyskać może pełny dostęp do zasobów serwera Stowarzyszenia.

Utworzenie systemu dystrybucji i multiplikacji metod i informacji zawodowej w sposób proponowany przez nas jest rozwiązaniem wprowadzającym do poradnictwa najnowocześniejsze technologie pracy, godne nadchodzącego XXI wieku, technologie, od których „nie ma ucieczki” i które będą w przyszłości warunkowały dalszy jego rozwój.

Zalety systemu:

1. Aspekt finansowy – jak w większości sfer wykorzystania komputerów, początkowo duże koszty stworzenia i wprowadzenia systemu „amortyzują” się w przyszłości dzięki zdecydowanie dużo niższym kosztom utrzymania, dystrybucji i jego aktualizacji. Koszty wydruku materiałów (w ilości dokładnie dostosowanej do potrzeb) ponosi ich końcowy odbiorca i użytkownik.
2. Jedynie tak elastyczny sposób zorganizowania systemu dystrybucji i multiplikacji metod i informacji zawodowej może sprostać dynamice zmian, jakie zachodzą w „świecie zawodów” oraz na rynku pracy. Wykorzystanie multiplikatorów również do „czuwania” nad informacją lokalną umożliwi błyskawiczne przekazywanie zachodzących zmian dla wszystkich użytkowników sieci, zapewniając pełną aktualność informacji nieosiągalną innymi metodami.
3. Dzięki umiejscowieniu serwera Stowarzyszenia jako elementu sieci Internet uzyskujemy nową możliwość dostępu do danych. Umożliwi to dodatkowo uruchomienie takich „usług”, jak:
   1. w pełni demokratyczne forum wymiany doświadczeń doradców z całego kraju ( i nie tylko),
   2. otrzymywanie błyskawicznych informacji zwrotnych od klientów,
   3. automatyczne uzyskanie danych o preferencjach klientów odwiedzających serwer Stowarzyszenia (np. najpopularniejsze rodzaje „ściąganych” metod i informacji).
4. Dzięki specyfice sieci Internet uzyskujemy ogromną otwartość i powszechność dostępu do danych. Umożliwi to wyrównanie szans dostępu do nowoczesnych metod i informacji zawodowej niezależnie od miejsca zamieszkania. Dzisiaj pełny dostęp możliwy jest tylko w dużych ośrodkach, a i tam nie dla wszystkich ze względu na zbyt małe możliwości obsługi klientów przez specjalistyczne placówki (poradnie, sale informacji zawodowej, urzędy pracy itp.).
5. Duża część osób (potencjalnych klientów doradców zawodowych) dzięki otwartości serwera będzie mogła sama w aktywny sposób skorzystać z nowoczesnych metod poradnictwa zawodowego oraz zdobyć informacje niezbędne im w prawidłowym procesie przejścia do roli aktywnego uczestnika rynku pracy. Zaś ci, którym indywidualna pomoc doradcy jest niezbędna, trafią do niego niejako „wstępnie przygotowani”.
6. Projekt nasz poprzez dystrybucję treści atrakcyjnych dla doradców będzie również bezpośrednio promować wykorzystanie tego medium w środowisku doradców zawodowych niezależnie od miejsca ich zatrudnienia. Aktualnie niestety Internet jest przez większość doradców traktowany jako tajemnicza nowinka technologiczna bez praktycznego przełożenia do ich codziennej pracy.

III. Etapy realizacji projektu

Projekt nasz planujemy tak, aby jego rozmiar i zasięg były w pełni „skalowalne”: w zależności od pierwszych doświadczeń, informacji zwrotnych od jego „klientów”, zdobytych środków oraz przyrostu metod, informacji i innych materiałów do dystrybucji związanych z poradnictwem.

Harmonogram realizacji:

• XI. 98 r.
  • opracowanie końcowej, szczegółowej wersji wykonawczej projektu
• XI - XII. 98 r.
  • stworzenie zespołu realizującego projekt
  • prace przygotowawcze w terenie (wytypowanie poradni, spotkania z doradcami, negocjacje z Kuratorium itp.)
  • ustalenie listy strategicznych sponsorów projektu
  • wybór firmy obsługującej serwer WWW Stowarzyszenia
  • wybór zbiorów metod i informacji zawodowej
  • opublikowanie pierwszych stron WWW
• I-III. 99 r.
  • pierwsze umowy z multiplikatorami i wyposażenie ich w sprzęt komputerowy
  • dalsze prace nad zbiorem metod i informacji zawodowej
  • dalsze prace nad tworzeniem stron WWW
• IV. 99 r.
  • oficjalna inauguracja serwera
  • akcja promocyjno-reklamowa wśród doradców oraz w szkołach
• V. 99 r.- ....
  • dalsze tworzenie zbiorów metod i informacji zawodowej
  • tworzenie kolejnych węzłów w sieci multiplikatorów
  • dalsze doskonalenie i rozwój systemu

IV. Źródła finansowania projektu

Cały projekt ma charakter niekomercyjny i jest oczywiście przedsięwzięciem bezpłatnym dla jego odbiorców. Wymusza to jednak konieczność zebrania odpowiednich środków na jego uruchomienie i utrzymanie. Dzięki jednak zaplanowanej „skalowalności” przedsięwzięcia jego realizacja będzie elastyczna i dopasowana do możliwości, czyli do zebranych środków.

Prowadzone są aktualnie rozmowy z Krajowym Urzędem Pracy oraz z Fundacją im. Stefana Batorego w Warszawie nad wsparciem finansowym i ewentualnie sprzętowym projektu.

V. Instytucje współpracujące przy realizacji projektu

• Ministerstwo Edukacji Narodowej – Departament Opieki i Wychowania
• Krajowy Urząd Pracy – Departament Poradnictwa Zawodowego i Szkolenia Bezrobotnych
• Fundacja im. Stefana Batorego
• Centra Informacji Zawodowej (w Gdańsku, Warszawie, Toruniu i w Łodzi)