Autorzy:

1. Wstęp
2. I. Założenia bazowe Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej
   1. Zgodność ze standardami Unii Europejskiej
   2. Integracja działań instytucji związanych z poradnictwem zawodowym w Polsce
   3. Opracowanie procedur wymiany informacji z krajami Unii Europejskiej
   4. Wykorzystanie istniejących zasobów i rozwiązań instytucjonalnych
3. II. Elementy składowe Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej
   1. Źródła informacji
   2. Twórcy informacji – formalna struktura Systemu Informacji Zawodowej – cele i zadania ośrodków
   3. Procedury – metody i standardy gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania i rozpowszechniania informacji zawodowej
   4. Zbiory informacji – centralna baza danych – Multimedialny System Wiedzy
   5. Produkty (nośniki informacji)
   6. Kanały dystrybucyjne do odbiorców
4. III. Rola samorządów w tworzeniu i funkcjonowaniu Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej

Wstęp

Koniecznym warunkiem dalszego intensywnego rozwoju naszego kraju będzie poprawa jakości kształcenia i wzrost mobilności zawodowej ludzi. By to osiągnąć, ważna jest inwestycja w edukację i stworzenie takich samych możliwości edukacyjnych dla młodzieży bez względu na miejsce zamieszkania.

Celem reformy edukacji jest przygotowanie młodych ludzi do aktywności zawodowej wdrażanej w kreowaniu postaw przedsiębiorczych przygotowujących do samozatrudnienia i mobilności zawodowej.

Wprowadzana reforma edukacji zakłada upowszechnienie wykształcenia średniego, podnoszenie jakości kształcenia zawodowego, wprowadzenie do programów nauczania począwszy od gimnazjum, treści dotyczących funkcjonowania gospodarki wolnorynkowej i przygotowania młodzieży do aktywnego wejścia na rynek pracy oraz objęcie orientacją i poradnictwem zawodowym uczniów na każdym etapie kształcenia.

Powstaje konieczność rozwoju usług poradnictwa zawodowego na każdym etapie kształcenia.

We wszystkich nowoczesnych krajach świata poradnictwo zawodowe ma szczególne znaczenie, pojmowane jest jako proces obejmujący całe życie człowieka, stanowi moduł otwarty, opiera się na współpracy z wieloma instytucjami. Klient traktowany jest podmiotowo, ma gwarancje własnej aktywności, a przede wszystkim dostęp do korzystania z usług doradczych.

Jednym z głównych zadań doradców zawodowych jest informowanie klientów o zawodach, ścieżkach kształcenia, szkoleniach, rynku pracy i instytucjach wspierających. Rzetelna informacja przyczynia się znacząco do świadomego planowania kariery zawodowej i dokonywania trafnych wyborów na każdym etapie decyzyjnym. W celu zapewnienia rozwoju nowoczesnego poradnictwa zawodowego w Polsce, istnieje bezwzględna konieczność zbudowania Systemu Informacji Zawodowej, który odpowiadałby standardom światowym. Orientacja i poradnictwo zawodowe jest dziedziną wiedzy, która zarówno na świecie, jak i w naszym kraju stanowić zaczyna bardzo ważny element transformacji gospodarki, gdzie bardzo szybkie tempo zmian powoduje konieczność elastycznego i trafnego dostosowywania kwalifikacji młodzieży do potrzeb rynku pracy.

Według amerykańskiego eksperta Ray'a Lamba, który przez długi okres wspierał rozwój polskiego poradnictwa zawodowego, jest ono procesem, w którym doradca zawodowy pomaga klientowi w osiągnięciu lepszego zrozumienia samego siebie w odniesieniu do środowiska pracy po to, aby umożliwić mu realistyczny wybór lub zmianę zatrudnienia, lub też osiągnięcie właściwego dostosowania zawodowego.

Pojęcie informacji zawodowej eksperci amerykańscy definiują jako informacje związane ze światem pracy, które mogą zostać wykorzystane w procesie rozwoju kariery zawodowej, włączając w to wiadomości z zakresu edukacji i zatrudnienia, a także informacje psychospołeczne związane z pracą, np. dotyczące dostępności szkoleń, charakteru pracy i statusu pracowników w różnych zawodach.

Mówiąc o racjonalnym planowaniu przez uczniów kariery zawodowej, mamy na myśli wyposażenie ich w uniwersalne umiejętności realistycznego wyboru zawodu oraz ogólną wiedzę o zawodach, rynku pracy i możliwościach zdobycia kwalifikacji zawodowych.

Brak odpowiednio dużych środków finansowych oraz dość szczupłe jeszcze zasoby kadrowe doradców zawodowych w naszym kraju nie pozwalają myśleć o powszechnym wsparciu młodzieży bezpośrednim kontaktem z doradcą. Jak sądzimy na początek należałoby spróbować wyposażyć ją w aktywne metody i informację zawodową pozwalające na samodzielną pracę przy planowaniu indywidualnych karier.

Ponieważ sądzimy, że skończył się czas półśrodków, rozwiązań tymczasowych i prowizorycznych, proponujemy kompleksowe rozwiązanie dotyczące:

• zbierania
• opracowywania
• dystrybucji
• powielania
• wdrażania

nowoczesnych metod poradnictwa zawodowego funkcjonujących na bazie zbiorów informacji zawodowej.

Inaczej mówiąc, celem naszego projektu jest stworzenie powszechnego systemu udostępniania maksymalnie dużej części populacji polskiej młodzieży, nowoczesnych metod i informacji zawodowej i przygotowanie jej do trudnego procesu przejścia od roli ucznia (studenta) do roli aktywnego uczestnika rynku pracy.

Tak, aby każdy miał szansę stworzyć swoją indywidualną ścieżkę kariery, optymalnie do swoich potencjalnych możliwości oraz warunków rynku pracy.

Autorzy

I. Założenia bazowe Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej

Przedstawiony projekt stara się nakreślić priorytety, główne kierunki działań oraz tzw. „warunki brzegowe”, czyli uwarunkowania, które muszą być spełnione, aby w ogóle tworzenie nowoczesnego OSIZ miało sens i szanse realizacji.

Przystępując do opracowania projektu Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej, chcieliśmy jasno określić cel i sens naszej pracy, tak aby energia włożona w jego tworzenie posiadała konkretny kierunek i odniesienie pragmatyczne. Dlatego też postanowiliśmy położyć wyraźny akcent na założenia, które legły u podstaw naszego myślenia. Założenia te nazwane przez nas bazowymi określają nasze widzenie Systemu Informacji Zawodowej jako podstawowego podsystemu Poradnictwa Zawodowego w ogóle.

1. Zgodność ze standardami Unii Europejskiej

Obserwując działania rządu polskiego w zakresie integracji z Unią Europejską, kolejne negocjacje i terminy, wejście Polski do Unii Europejskiej w niedługim okresie czasu stanie się faktem. Jednym z elementów integrującym nas z krajami Unii Europejskiej będzie z pewnością zapewnienie społeczeństwu profesjonalnego systemu informacji zawodowej.

Informacja o specyfice europejskich rynków pracy, sposobów poruszania się po nich, wymaganych kwalifikacjach i kompetencjach, będzie miała wpływ na wybory ścieżek zawodowych młodych ludzi, zapewniając tym samym konkurencyjność na rynkach europejskich.

Brak nowoczesnego, ogólnie dostępnego i powszechnego systemu informacji zawodowej z pewnością może wpłynąć na ograniczenie możliwości wyborów młodych ludzi, co może dać im w przyszłości status „Europejczyków II kategorii”.

Aby zapewnić zgodność ze standardami Unii Europejskiej, nowoczesny system informacji zawodowej powinien:

• stanowić trwały element funkcjonujący w strukturach państwa – posiadać odpowiednie „umocowanie” prawne określające jego status
• gwarantować standaryzację gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania i upowszechniania informacji zawodowej
• wykorzystywać najnowocześniejsze komputerowe technologie XXI w.
• zapewniać elastyczność – łatwość modyfikacji i aktualizacji zbiorów informacji
• obejmować wszystkie dostępne formy informacji zawodowej (m.in. tekstowe /drukowane/, zdjęciowe, animacje, filmy wideo, programy komputerowe),
• umożliwiać wymianę informacji z krajami Unii Europejskiej (m.in. informacje o europejskich rynkach pracy, zapotrzebowanie na określone kwalifikacje i zawody, przewodnik po instytucjach, giełdach pracy, prognozy i trendy itp.),
• integrować wszystkie wartościowe opracowania informacji zawodowej funkcjonującej obecnie,
• zapewnić maksymalnie szeroki dostęp do informacji wszystkim zainteresowanym poprzez różne kanały dystrybucji oraz różne środki jej przekazu

2. Integracja działań instytucji związanych z poradnictwem zawodowym w Polsce

Nowoczesny system informacji zawodowej powinien zintegrować działania wszystkich resortów i instytucji związanych z poradnictwem zawodowym w Polsce. Nie może być tak, by w różnych instytucjach, prace nad informacją zawodową były prowadzone różną (niekompatybilną) metodologią, powodując często dublowanie się i niewłaściwe wykorzystywanie środków finansowych. Nie może być też tak, by informacja zawodowa opracowana za państwowe pieniądze, przez jeden „resort” (instytucję) była wykorzystywana i „zastrzeżona” tylko dla jego klientów, podczas gdy mogłaby pomagać tysiącom innych we właściwym planowaniu ścieżek rozwoju zawodowego. Ogólnopolski System Informacji Zawodowej powinien właściwie wykorzystać odpowiednie „kompetencje” poszczególnych instytucji z różnych resortów, z których każda powinna mieć precyzyjnie określone zadania do wykonania. Dlatego też jednym z najpilniejszych problemów do rozwiązania będzie podjecie prac nad ujednoliceniem standardów informacji zawodowej w celu zapewnienia jej przepływu i dostępności.

3. Opracowanie procedur wymiany informacji z krajami Unii Europejskiej

Integracja z systemami informacji zawodowej w krajach Unii Europejskiej powinna być ważnym uwzględnianym aspektem przy szczegółowym konstruowaniu Systemu Informacji Zawodowej w Polsce. Dla sprawnego i jednolitego tworzenia tej informacji niezbędne będzie jednak również przystosowanie sfery technologicznej Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej, tak aby odpowiednie bazy danych z innych krajów mogły być w łatwy sposób zasymilowane i „przetłumaczone” do naszego Multimedialnego Systemu Wiedzy. Z drugiej zaś strony profesjonalnie przygotowana informacja w naszych bazach będzie musiała być udostępniona do wspólnej „przestrzeni europejskiej”.

4. Wykorzystanie istniejących zasobów i rozwiązań instytucjonalnych

Budując nowy Ogólnopolski System Informacji Zawodowej, należy w maksymalny sposób wykorzystać istniejące zasoby i rozwiązania instytucjonalne. Wobec realnego braku dostatecznych środków na zbudowanie „systemu marzeń” działanie takie staje się absolutną koniecznością. W dotychczasowym funkcjonowaniu informacji zawodowej w Polsce istniejące rozproszenie sił i środków, a także często indywidualna duża praca i upór jednostek spowodowały powstanie wielu wartościowych produktów, działań i rozwiązań, które często znane i stosowane są tylko lokalnie lub w danym regionie, resorcie itp. i z pewnością wymagają (po niezbędnej weryfikacji i ewentualnych udoskonaleniach czy też modyfikacjach) włączenia do Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej.

II. Elementy składowe Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej

Dotychczasowe rozwiązania resortu edukacji w zakresie poradnictwa zawodowego poprzez system poradni psychologiczo-pedagogicznych nie spełniają w wystarczającym stopniu oczekiwań klientów. Dzisiejszy klient doradców zawodowych ma dużo większe potrzeby niż kilkanaście lat temu, natomiast poradnictwo zawodowe to tylko 1/5 zadań poradni w stosunku do ogółu. Niewystarczające wyposażenie placówek w sprzęt komputerowy i audiowizualny uniemożliwia prowadzenie w nowoczesny sposób, zgodny z wymaganiami Unii, poradnictwa zawodowego. Trudno mówić o dostępności i powszechności usług doradczych, gdy w działach zawodowych poradni pracują 2–3 osoby mające do dyspozycji kilka informatorów.

Platformą do prowadzenia poradnictwa zawodowego jest dzisiaj z pewnością informacja zawodowa. Zgodnie z definicją:

„Informacja zawodowa to zbiory danych potrzebne jednostce do podejmowania kolejnych decyzji edukacyjnych, wyboru zawodu oraz decyzji wejścia i funkcjonowania na rynku pracy.”

Zadaniem Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej jest standaryzacja, gromadzenie, klasyfikowanie, przetwarzanie i upowszechnianie informacji zawodowej – m.in. informacji o edukacji i rynku pracy dla potrzeb poradnictwa oraz orientacji szkolnej i zawodowej. Struktura OSIZ powinna być swoistym „krwioobiegiem” zapewniającym stały przepływ informacji na określony temat i dla konkretnego adresata. Dobrze skonstruowany system informacji zawodowej powinien uwzględniać następujące elementy składowe:

1. Źródła informacji
2. Twórcy informacji – formalna struktura Systemu Informacji Zawodowej – cele i zadania ośrodków
3. Procedury – metody i standardy gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania i rozpowszechniania informacji zawodowej
4. Zbiory informacji – centralna baza danych – Multimedialny System Wiedzy
5. Produkty (nośniki informacji)
6. Kanały dystrybucyjne do odbiorców

Poglądowy schemat Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej przedstawiony jest poniżej.

1. Źródła informacji

Proponujemy podział źródeł informacji na 4 główne strumienie wg treści:

1. o możliwościach kształcenia
2. o świecie zawodów
3. o rynku pracy
4. inne

Jako najważniejsze źródła informacji możemy wstępnie wyróżnić: ministerstwa (MEN, MPiPS, MZiOS, MON, MSWiA...); Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej; urzędy wojewódzkie, urzędy gmin, urzędy miejskie; kuratoria oświaty; Główny Urząd Statystyczny; Krajowy Urząd Pracy; Centralny Urząd Planowania; Krajowe Ośrodki Badawcze badające zmiany zachodzące w przemyśle, gospodarce i społeczeństwie; Zakłady pracy, instytucje; media – TV, radio, prasa, Internet.

Każde z tych źródeł (a właściwie każda przekazywana przez nie jednostka informacji) na kolejnym etapie budowania Systemu Informacji Zawodowej będzie musiało być szczegółowo opisane w kilku aspektach – m.in.:

• procedury źródłowego przygotowania informacji
• rodzaj dostarczanej informacji
• format dostarczanej informacji
• sposób dostarczania informacji
• harmonogram czasowy dostarczania informacji
• procedury jej opracowania, klasyfikacji i przetwarzania w SIZ
• wymagane przez Multimedialny System Wiedzy /MSW/ wskaźniki i reguły logiczne (np. ważność informacji /okres jej aktualności/, wskazanie odbiorców, wskazanie produktów, relacje i powiązania z innymi elementami MSW)

2. Twórcy informacji – formalna struktura Systemu Informacji Zawodowej – cele i zadania ośrodków

Wyróżniając osobną kategorię „twórców informacji”, pragniemy również zwrócić uwagę na fakt, że mogą nimi być nie tylko instytucje i urzędy państwowe, lecz także wszelkie inne niezależne stowarzyszenia, firmy i instytucje, które będą w stanie zapewnić odpowiednią jakość wykonania. Ogrom pracy będący do wykonania przez wszystkich uczestników realizujących projekt Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej wymaga zastosowania zasady najlepszego wykorzystania wszelkiego dostępnego potencjału twórczego i wykonawczego. Analizując przykłady innych krajów (chociażby Stanów Zjednoczonych czy Niemiec), centralna instytucja zajmująca się informacją zawodową powinna tu być wręcz „wizjonerem – inicjatorem” i koordynatorem prac związanych z utworzeniem i późniejszym funkcjonowaniem Systemu Informacji Zawodowej, zaś do tworzenia jego poszczególnych elementów – poszukiwać i „kontraktować” najlepszych wykonawców i podwykonawców. Jak wynika z dotychczasowych doświadczeń, chociażby Krajowego Urzędu Pracy, taka strategia może dać dobre efekty w stosunkowo krótkim czasie.

3. Procedury – metody i standardy gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania i upowszechniania informacji zawodowej

Trzeci z kolei element Systemu Informacji Zawodowej można by nazwać „metodologicznym”. Są to procedury – metody i standardy gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania i upowszechniania informacji zawodowej. Opracowanie procedur będzie niezwykle pracochłonnym elementem w tworzeniu i późniejszym funkcjonowaniu SIZ jednak niezwykle ważnym dla jakości informacji.

Procedury warunkować będą:

• metodologiczną poprawność gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania i upowszechniania informacji zawodowej
• jednorodność i „osoboniezależność” gromadzenia, klasyfikowania, przetwarzania informacji zawodowej w całym kraju

Procedury tworzone dla potrzeb SIZ będą często wymagać opracowywania ich od podstaw, należy również wykorzystać do tego celu sprawdzone istniejące systemy, które zostały dobrze przyjęte przez klientów.

4. Zbiór informacji – centralna baza danych – Multimedialny System Wiedzy

Zbiór informacji powinien zawierać określone treści odpowiadające potrzebom użytkowników. Szczególnie:

• stanowiących źródło informacji dla uczniów, nauczycieli, rodziców
• służące do samokształcenia nauczycieli zajmujących się poradnictwem i orientacją szkolną i zawodową

Informacja powinna być zawsze aktualna i dostosowana do poziomu odbiorcy. Sposób jej opracowania powinien zapewnić elastyczność – łatwość modyfikacji i aktualizacji zbiorów.

Niezwykle ważną kwestią jest to, aby projektując system informacji na miarę XXI wieku, wybrać odpowiedni sposób gromadzenia i przetwarzania informacji. Budowanie Systemu Informacji Zawodowej jako swego rodzaju kolejnej dużej specjalistycznej „biblioteki” (czyli miejsca, do którego będziemy składać „na półkach”, a potem z niego wyjmować kolejne porcje informacji), byłoby na chwilę obecną absolutną pomyłką. Statyczne traktowanie informacji prowadzi bowiem do bardzo wielu niekorzystnych konsekwencji. W dynamicznym Systemie Wiedzy można skorzystać z wielu nowoczesnych technik i metod do zarządzania wiedzą i zwielokrotnienia jej siły oddziaływania.

Multimedialny System Wiedzy, który mógłby być technologiczną „warstwą” Systemu Informacji Zawodowej z punktu widzenia treści zawierałby w sobie wszelkie formy informacji zawodowej w postaci: tekstów, zdjęć, grafik, schematów, foliogramów, animacji, filmów wideo, plików audio, autonomicznych programów komputerowych, internetowych stron WWW.

Tworząc komputerową reprezentacje wiedzy, możemy wykorzystać w niej w przyszłości elementy sztucznej inteligencji, a w szczególności wiedzę dotyczącą systemów ekspertowych, teorię decyzji oraz ewentualnie sieci neuronowe.

5. Produkty (nośniki informacji)

Produkty (nośniki informacji) można klasyfikować na różne sposoby. Na schemacie Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej wyróżniliśmy:

1. proste formy drukowane a ulotki, plakaty, poradniki, skrócone opisy
2. złożone formy drukowane a książki, przewodniki, informatory, teczki, charakterystyki, scenariusze, treningi, warsztaty
3. audiowizualne a filmy wideo, audycje radiowe i TV, zdjęcia, animacje, grafiki,
4. programy komputerowe
5. internetowe strony WWW

W tym miejscu należy podkreślić fakt, że istotną cechą Multimedialnego Systemu Wiedzy jest możliwość szybkiego i łatwego generowania produktów z bazy wiedzy. Rzecz jasna nie zawsze wygląda to tak, że wystarcza proste „kliknięcie” i... produkt gotowy do dystrybucji. Najpierw oczywiście w Multimedialnym Systemie Wiedzy muszą być zdefiniowane sposoby generowania danego produktu, a nawet jeśli one są już gotowe, zawsze wygenerowany produkt musi być sprawdzony i dopracowany przez człowieka. Przy czym jest to już zupełnie inny poziom pracy. Pracę nad nowymi produktami „z” Multimedialnym Systemem Wiedzy i „bez” niego można by porównać do działania 2 fabryk samochodów – pierwszej na świecie, starej fabryki Forda („bez”) i współczesnej zrobotyzowanej fabryki, powiedzmy General Motors („z”). Ta pierwsza pracą tysięcy osób produkowała kilkaset samochodów miesięcznie, ta druga pracą kilkudziesięciu osób produkuje kilkadziesiąt tysięcy samochodów miesięcznie! Różnice w jakości i osiągach obu samochodów pomijamy...

6. Kanały dystrybucyjne do odbiorców

Celem zapewnienia maksymalnie szerokiego dostępu do produktów OSIZ należy dobrze przemyśleć i zaplanować ich dystrybucję do odbiorców.

Bardzo ważnym filarem Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej ma szanse stać się szkolny doradca zawodowy. Konieczność funkcjonowania takiego specjalisty w każdej szkole nie budzi już chyba dzisiaj u nikogo żadnych wątpliwości. Jeśli chcemy, aby późniejszy rozwój zawodowy naszych dzieci był harmonijny z ich predyspozycjami, jeśli chcemy wyposażyć nasze dzieci w wiedzę i umiejętności niezbędne do optymalnego wejścia na rynek pracy, jeśli chcemy doprowadzić je z sukcesem na europejskie rynki pracy – szkolny doradca zawodowy powinien pomagać w tym na co dzień w każdej szkole.

Przy planowaniu dystrybucji uwzględnić należy specyfikę samego produktu (różnie dystrybuować będziemy ulotkę, informator czy też film) oraz docelową grupę odbiorców. Uwzględnić trzeba również preferencje odbiorców – jedni wolą ulotki, inni monografie; jedni wolą tekst, inni wolą film, a jeszcze inni – Internet. Pomimo ogromnej aktualnie mody na Internet z pewnością nie jest on tutaj jakimś cudownym rozwiązaniem i panaceum. Ma mnóstwo cech pozytywnych (i użytkowych, i ekonomicznych), lecz zawsze pozostanie jednym z wielu mediów do przekazu informacji.

Przy czym należy pamiętać, że skoro w budowie OSIZ mamy oprzeć się głównie na istniejącej infrastrukturze, to tysiące (stworzonych ogromnym kosztem w ostatnich latach) nowoczesnych internetowych pracowni szkolnych jest platformą, którą wręcz należy i trzeba wykorzystać. Szkolne pracownie internetowe z punktu widzenia OSIZ są idealnym miejscem odbioru bardzo dużej części informacji i metod zarówno dla uczniów, jak i dla nauczycieli.

Do podstawowych korzyści z użycia Internetu jako kanału dystrybucji możemy zaliczyć:

1. Aspekt finansowy – jak w większości sfer wykorzystania komputerów, początkowo duże koszty stworzenia i wprowadzenia systemu amortyzują się w przyszłości dzięki zdecydowanie dużo niższym kosztom utrzymania, dystrybucji i jego aktualizacji. Koszty wydruku materiałów (w ilości dokładnie dostosowanej do potrzeb!) ponosi ich końcowy odbiorca i użytkownik.
2. Jedynie tak elastyczny sposób zorganizowania systemu dystrybucji i multiplikacji metod i informacji zawodowej może sprostać dynamice zmian, jakie zachodzą w świecie zawodów oraz na rynku pracy. Wykorzystanie informacji zwrotnych umożliwi błyskawiczne przekazywanie zachodzących zmian dla wszystkich użytkowników sieci, zapewniając pełną aktualność informacji nieosiągalną innymi metodami.
3. Technologia internetowa daje nam nowe możliwości dostępu do informacji i nowe usługi, takie jak:
   • forum wymiany doświadczeń doradców z całego kraju
   • otrzymywanie błyskawicznych informacji zwrotnych od klientów
   • automatyczne uzyskanie danych o preferencjach klientów odwiedzających serwer (np. najpopularniejsze rodzaje ściąganych metod i informacji)
4. Dzięki specyfice sieci Internet uzyskujemy ogromną otwartość i powszechność dostępu do danych. Umożliwi to wyrównanie szans dostępu do nowoczesnych metod i informacji zawodowej niezależnie od miejsca zamieszkania – w każdej gminie mamy dziś nowoczesną pracownię komputerową! Dzisiaj pełny dostęp w tradycyjny sposób do informacji możliwy jest tylko w dużych ośrodkach, a i tam nie dla wszystkich, ze względu na zbyt małe możliwości obsługi klientów przez specjalistyczne placówki (poradnie, sale informacji zawodowej, urzędy pracy itp.).
5. Duża część osób (potencjalnych klientów doradców zawodowych) dzięki otwartości serwera będzie mogła sama w aktywny sposób skorzystać z nowoczesnych metod poradnictwa zawodowego oraz zdobyć informacje niezbędne im w prawidłowym procesie przejścia do roli aktywnego uczestnika rynku pracy. Zaś ci, którym indywidualna pomoc doradcy jest niezbędna, trafią do niego niejako „wstępnie przygotowani”.
6. Poprzez dystrybucję treści atrakcyjnych dla nauczycieli i doradców , SIZ będzie również bezpośrednio promować wykorzystanie Internetu jako medium w środowisku nauczycieli i doradców zawodowych niezależnie od miejsca ich zatrudnienia. Aktualnie niestety Internet jest jeszcze przez większość traktowany jako tajemnicza nowinka technologiczna bez praktycznego wykorzystania w codziennej pracy.

III. Rola samorządów w tworzeniu i funkcjonowaniu Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej

Strategicznymi partnerami w realizacji projektu Systemu Informacji Zawodowej będą samorządy terytorialne. Reforma systemu państwa przyznała samorządom szerokie kompetencje. Jedną z wielu funkcji samorządów jest kreowanie rynku pracy i podnoszenie poziomu wykształcenia mieszkańców.

Opracowywane strategie rozwoju regionalnego z pewnością będą zakładały wzmacnianie czynnika zasobów ludzkich, stwarzanie możliwości rozwoju poprzez wspieranie inicjatyw i wyrównywanie szans.

Celem polityki samorządowej w aspekcie zmniejszenia bezrobocia jest:

• podnoszenie kwalifikacji mieszkańców poprzez organizację: szkoleń, kursów, wymiany doświadczeń, prezentacji nowoczesnych rozwiązań, transfer zaawansowanych technologii itp. – będą one zwiększały atrakcyjność gospodarczą regionu
• rozwój edukacji ustawicznej i specjalistycznej zawodowej
• wspieranie inicjatyw służących wyrównywaniu szans na rynku pracy. Szczególnie odnosi się to do obszarów wiejskich i małych miasteczek

Tutaj właśnie poprzez system informacji oparty na nowoczesnych technologiach i przy wykorzystaniu nowoczesnej infrastruktury technicznej – sale informatyczne w szkołach, bibliotekach, sale informacji przy urzędzie pracy, ośrodki doradcze dla nauczycieli, ośrodki informacyjne będzie można zagwarantować ogólną dostępność do informacji zawodowej.

Mieszkańcy tych terenów bez potrzeby opuszczenia miejsca zamieszkania będą mogli skorzystać z zasobów informacji, co wpłynie na ich aktywizację zawodową i wzrost atrakcyjności na rynku pracy.

Powołując się na Narodową Strategię Wzrostu Zatrudnienia i Rozwoju Zasobów Ludzkich w latach 2000–2006, zakłada się, że przedsięwzięcia dotyczące rozwoju zasobów ludzkich będą wspierane ze środków budżetu państwa w ramach kontraktów wojewódzkich.

Ze względu na czynniki organizacyjno-ekonomiczne jest nieopłacalne i nie ma większego sensu tworzenie odrębnych podobnych systemowych rozwiązań np. na szczeblu powiatów. Włączenie się do Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej gwarantuje dostęp do aktualnej informacji o zawodach, o rynku pracy, edukacji itp.; daje możliwość korzystania z nowoczesnych technik i narzędzi informatycznych, których koszt opracowania lokalnie „położyłby” niejeden powiatowy budżet.

Przedstawiony projekt Ogólnopolskiego Systemu Informacji Zawodowej pozwala na realizację autonomicznej polityki regionalnej przez samorządy, ale również ukazuje potrzebę współpracy zarówno z systemami informacji zarządzanymi centralnie, jak i systemami umiejscowionymi na szczeblach wojewódzkich, powiatowych i gminnych.

Projekt przewiduje współdziałanie bardzo wielu podmiotów działających w obszarze jego realizacji. Istotnym jego walorem jest również aktywizacja społeczności lokalnej, zaangażowanie poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego, współpraca z organizacjami pozarządowymi, podmiotami gospodarczymi i udział innych podmiotów.

Począwszy od głównych partnerów w realizacji: Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych RP, związki pracodawców, szkoły wyższe, wojewódzkie i powiatowe urzędy pracy. Poprzez niezbędną współpracę z samorządami terytorialnymi, a także pracodawcami, centrami informacji zawodowej, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, instytucjami typu wojewódzki urząd statystyczny, kuratorium oświaty, izby rzemieślnicze i małej przedsiębiorczości, instytucjami edukacyjnymi wszelkich szczebli i rodzaju oraz mediami /prasa, radio i telewizja/.

Tak szeroka współpraca będzie konieczna zarówno ze względu na konieczność zdobywania danych do Systemu, jak i dystrybucji produktów.

System Informacji Zawodowej powinien zbierać w sposób kompatybilny wszystkie rozwiązania zaproponowane przez samorządy terytorialne.

Przedstawiony powyżej tekst jest zaledwie krótkim streszczeniem projektu opracowanego przez nas i jeśli zyskał on Państwa wstępną aprobatę, oferujemy jego szczegółową prezentację osobiście.