Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej zorganizowało kolejną, piętnastą już, ogólnopolską konferencję szkoleniową. Tym razem spotkaliśmy się w miejscowości Dadaj niedaleko Olsztyna, w dniach 8–10 czerwca 2005 roku. Uczestnikami konferencji byli doradcy zawodowi z resortu edukacji i resortu pracy oraz osoby spoza Stowarzyszenia, zainteresowane problematyką poradnictwa zawodowego.

Honorowy patronat nad konferencją objęła „Gazeta Olsztyńska”; informacje o tym wydarzeniu przedstawiła także lokalna telewizja. Myślą przewodnią wszystkich wystąpień był temat konferencji: „Bezrobocie ciągłym wyzwaniem dla poradnictwa zawodowego”.

Uczestników konferencji powitała przewodnicząca Stowarzyszenia – Grażyna Sołtysińska. Pierwszy dzień obrad poświęcono zaprezentowaniu działalności instytucji o zasięgu lokalnym i ogólnokrajowym, które mają wpływ na kształtowanie się obrazu poradnictwa zawodowego w Polsce.

Warmińsko-Mazurski Kurator Oświaty – pan Janusz Barszczewski – przedstawił problemy edukacji w regionie i zaprezentował inicjatywy lokalnych instytucji edukacyjnych na rzecz poradnictwa zawodowego. Zapewnił uczestników konferencji, że zdecydowanie popiera inicjatywę MENiS dotyczącą zatrudniania w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych szkolnych doradców zawodowych. Od dnia 7 stycznia 2003 r. szkoły te mogą zatrudniać doradców i tym samym zapewniać swoim uczniom i ich rodzicom informacje i pomoc w podjęciu racjonalnych decyzji edukacyjnych i zawodowych. Do strategii Kuratora Oświaty, Wojewody i Marszałka włączono problematykę poradnictwa w szkołach. Problemem województwa jest bardzo wysokie bezrobocie (sięgające 30%). Pewne możliwości zatrudnienia daje turystyka, natomiast niewiele jest zakładów przemysłowych. W województwie bardzo potrzebni są doradcy zawodowi, którzy pomagaliby określać możliwości kariery zawodowej. W województwie warmińsko-mazurskim utworzono 16 szkolnych ośrodków kariery. Wśród uczestników konferencji było wielu szkolnych doradców zawodowych, zarówno z województwa warmińsko-mazurskiego, jak i z innych regionów Polski, którzy pozytywnie ocenili podejście Kuratora do problematyki poradnictwa zawodowego. Warto zauważyć, że właśnie w Olsztynie zatrudniono pierwszego szkolnego doradcę zawodowego, w Zespole Szkół Ogólnokształcących Nr 1.

Przedstawiciel Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu – mgr Romuald Ponczek – zaprezentował działania resortu na rzecz poradnictwa zawodowego. Przedstawił kierunki działań na lata 2002–2010 i zadania, które będą przez Ministerstwo finansowane; wśród nich znajduje się długo oczekiwana komputeryzacja poradni psychologiczno-pedagogicznych. Poinformował także uczestników konferencji o planowanym na najbliższe miesiące ogłoszeniu przetargu na szkolenie doradców zawodowych dla resortu edukacji, w formie studiów podyplomowych (przetarg na studia dla 3200 uczestników ogłoszono we wrześniu; otwarcie ofert nastąpiło 24 października br.). Planuje się przygotowanie kadr doradców zawodowych dla 23 000 szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, (co nie oznacza, że w każdej szkole będzie doradca na pełnym etacie), utworzenie systemu informacji zawodowej (komputeryzacja poradni i szkół, przygotowanie materiałów metodycznych dla uczniów, rodziców i nauczycieli oraz przygotowanie profesjonalnego warsztatu pracy doradcy. Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej przygotowuje materiały dydaktyczne i realizuje seminaria dla opiekunów szkolnych ośrodków kariery.

Interesujące prezentacje przedstawiły ochotnicze hufce pracy – organizacja, która w znacznym stopniu zmodyfikowała swoją działalność i stała się aktualnie instytucją, która obejmuje opieką młodzież między 15. a 24. rokiem życia i oferuje pomoc w wyborze zawodu, znalezieniu miejsca nauki wybranego zawodu oraz miejsca pracy czasowej i stałej. Program zaprezentowano zarówno od strony założeń i organizacji (mgr Elżbieta Żywiec-Dąbrowska z KG OHP, jak i od strony praktycznej (Warmińsko-Mazurska Komenda OHP w Olsztynie).

Prezentacja Elżbiety Żywiec-Dąbrowskiej z Komendy Głównej Ochotniczych Hufców Pracy dotyczyła także realizacji projektu powoływania szkolnych ośrodków kariery. W pierwszej edycji projektu dofinansowanie otrzymało 76 SzOK-ów, w drugiej – 157, a w trzeciej planuje się dofinansowanie dla 115 ośrodków.

Wojewódzki Urząd Pracy w Olsztynie przedstawił aktualnie realizowane zadania oraz działalność Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej, a także znaczenie Systemu Eures dla poradnictwa zawodowego.

Regionalne Ośrodki Doskonalenia Nauczycieli zapoznały zebranych z ofertą dotyczącą wspierania doradców zawodowych w województwie warmińsko-mazurskim.

Kolejnym punktem programu była informacja o działalności Centrum Wolontariatu w Warszawie, o której opowiedział zebranym prezes Dariusz Pietrowski. Centrum ma 15 placówek na terenie Polski i prowadzi biura pośrednictwa pracy, szkolenia dla wolontariuszy i koordynatorów ich pracy, realizuje tematyczne programy woluntarystyczne, pomaga w tworzeniu biur wolontariatu i udziela konsultacji w zakresie tworzenia i realizacji programów społecznych. Wolontariat jest dobrowolną, świadomą i bezpłatną działalnością na rzecz innych, wykraczającą poza związki koleżeńsko-przyjacielsko-rodzinne i działa na podstawie Ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Rośnie liczba wolontariuszy w Polsce – w roku 2001 zaangażowanych w wolontariat było 10% dorosłych Polaków, a w 2004 – 18 %. Wolontariusze zwykle pracują 1–5 godzin w miesiącu. 23% wolontariuszy nie ukończyło 25 lat. Powodem podjęcia pracy na zasadach wolontariatu jest na ogół chęć zdobycia wiedzy i umiejętności, ciekawość świata, sposób na poszukiwanie pracy, samorealizację, odreagowanie stresów, potrzeba bycia aktywnym, podzielenia się doświadczeniem i wiedzą, kontaktu z ludźmi, możliwość rozwoju niezrealizowanych pasji.

Następnie Pułkownik dr Krzysztof Barg z Wojskowego Centrum Aktywizacji Zawodowej zaprezentował działania Biura Rekonwersji Kadr.

Drugi dzień konferencji, zgodnie z sugestiami uczestników poprzedniego zjazdu, przeznaczony był na praktyczne zajęcia warsztatowe doskonalące umiejętności doradcze. Izabela Pyszkowska z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej Nr 2 w Elblągu zaprezentowała techniki wspomagające podejmowanie decyzji; Robert Fleischer z Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Olsztynie przedstawił procedury dotyczące ubiegania się o dotacje z funduszy europejskich; Janusz Bokser i Marzena Stanisławska z Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Toruniu przeprowadzili zajęcia dotyczące metod poradnictwa grupowego.

Trzeci dzień był tzw. „Dniem dobrych praktyk”.

Dyrektor Marek Sadowski z Zespołu Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w Olsztynie, który jako pierwszy w Polsce zatrudnił szkolnego doradcę zawodowego (p. Roberta Fleischera, aktualnie członka Zarządu SDSiZ RP), opowiedział o swoich doświadczeniach i o korzyściach, jakie niesie praca doradcy na terenie szkoły. Podkreślił, że wprowadzenie do szkół doradców było najlepszym posunięciem MENiS w ostatnich latach. Doradca w szkole jest bardzo potrzebny; świadczy o tym ogromne zainteresowanie młodzieży jego działalnością.

Alicja Łukaszewicz przedstawiła raport z badań nt. „Informacja, orientacja i poradnictwo zawodowe w szkole”, którego zasadniczym wnioskiem było stwierdzenie, że w szkołach, które zatrudniają szkolnych doradców zawodowych w większym stopniu są realizowane rozporządzenia MENiS dotyczące zapewniania uczniom dostępu do informacji i poradnictwa zawodowego oraz organizowania wewnątrzszkolnych systemów doradztwa, niż w szkołach, które doradców nie zatrudniają. Ankiety wykazały ponadto, że szkoły potrzebują systematycznej pomocy ze strony poradni psychologiczno-pedagogicznych w realizacji zadań z zakresu orientacji i poradnictwa zawodowego. Utrudnia współpracę zbyt mała liczba doradców w poradniach i słabe wyposażenie w sprzęt komputerowy.

Wiceprzewodniczący SDSiZ Wiesław Grzelak wygłosił wykład pt. „Kariera zawodowa w ujęciu biograficznym” – raport z badań dotyczących osób, które podjęły kształcenie w celu zdobycia kwalifikacji doradcy zawodowego.

Znaczącym momentem konferencji było wystąpienie Przewodniczącej Stowarzyszenia – Grażyny Sołtysińskiej, prezentujące normy etyczne doradcy zawodowego, opracowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Poradnictwa szkolnego i Zawodowego. Członkowie Stowarzyszenia, w głosowaniu jawnym zaakceptowali (z wyjątkiem punktu 5. – odpowiedzialność pojedynczego pracownika) jednogłośnie normy IAEVG dla poradnictwa w Polsce. Po zaakceptowaniu norm etycznych zebrani złożyli przysięgę na stosowanie przyjętych norm w swojej praktyce zawodowej. Kodeks etyczny będzie umieszczony na stronie internetowej Stowarzyszenia.

Członkowie Stowarzyszenia podjęli uchwałę o podniesieniu składki rocznej z 40 do 50 zł.

Wiceprzewodniczący SDSiZ RP dokonał podsumowania konferencji i zaprosił obecnych na następną, która będzie poświęcona informacji zawodowej.

Warto dodać, że podczas konferencji mieliśmy przyjemność uczestniczyć w imprezach towarzyszących (uroczysta kolacja i ognisko) oraz mogliśmy skorzystać z atrakcji, jakie oferował hotel, w którym konferencja się odbywała. Towarzyszyła nam piękna pogoda.