Zatwierdzone przez Zgromadzenie Generalne IAEVG, Sztokholm, Szwecja, 8 sierpnia 1995 r. Przyjęte przez Zgromadzenie Ogólne Stowarzyszenia Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej na zebraniu w Dadaju, w dniu 10 czerwca 2005 roku.

Preambuła

Międzynarodowe Stowarzyszenie Poradnictwa Oświatowego i Zawodowego oraz Stowarzyszenie Doradców Szkolnych i Zawodowych Rzeczypospolitej Polskiej mają na celu zapewnienie globalnego dostępu do procesu poradnictwa w zakresie kształcenia i rozwoju zawodowego. Zakłada się wysoką jakość usług świadczonych przez kompetentnych specjalistów, w formie ułatwiającej podjęcie właściwej decyzji przez osoby w każdym wieku, które uczestniczą lub przygotowują się do wkroczenia na dynamiczny rynek pracy, albo próbują zniwelować problemy w aktualnym miejscu pracy.

Zadania IAEVG oraz statuty SDSiZ RP i instytucji polskich, w których realizują swoje zadania doradcy zawodowi; to osobne dokumenty, do których odnoszą się prezentowane tu standardy etyczne. Wyszczególnione są tam różne sposoby pełnienia obowiązków przez Stowarzyszenia, dbanie o: wysoką jakość szkoleń i kwalifikacji pracowników poradnictwa oświatowo-zawodowego, dobre przygotowanie oraz udostępnianie metod i materiałów odpowiednich dla zapewnienia poradnictwa oświatowo-zawodowego dla osób w różnym wieku i położeniu; nadzorowanie procesu badań i rozwoju; realizowanie potrzeb klienta w zakresie doradztwa oświatowo-zawodowego we współpracy z rządem i instytucjami.

Zaangażowanie członków IAEVG, a także SDSiZ RP, w spełnianiu misji Stowarzyszenia, jako profesjonalnej organizacji zajmującej się udostępnianiem wysokiej jakości usług, badań i zapewnianiem możliwości dokonywania osobistych wyborów, związanych z kształceniem i rozwojem zawodowym, wymaga stosowania się do kodeksu etycznego, który określa działania pracowników, dostarcza kryteriów do oceny siebie i innych, upowszechnia oczekiwane standardy praktyk i zachowań zawodowych. W skład etyki zawodowej wchodzi etyczna ocena osób zajmujących się pokrewnymi dziedzinami, które służą pomocą osobom przygotowującym się do pracy lub już pracującym, albo szkolącym się. Dlatego też etyka zawodowa IAEVG, SDSiZ RP, podobnie jak etyka innych organizacji oświatowych, naukowych i specjalistycznych ma na celu uwydatnić wartość, godność, potencjał i wyjątkowość osób, którym one służą.

Etyka zawodowa przedstawiona poniżej jest wyznacznikiem moralności. Nie może odnosić się do konfliktów etycznych tylko danej kultury lub nacji, z jakimi stykać się mogą członkowie IAEVG. Przedstawione tu normy etyczne mają na celu pobudzić członków IAEVG do wykształcenia w sobie zachowań etycznych i formułowania lokalnych i regionalnych standardów, dla których etyka zawodowa może wyznaczać kierunek działań.

Normy etyczne

Obowiązki w stosunku do klienta

1. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP szanują godność każdej osoby, która korzysta z usług poradnictwa oświatowo-zawodowego. Obowiązek ten obejmuje poszanowanie prawa człowieka do podejmowania niezależnych wyborów, brania odpowiedzialności za podejmowane decyzje i angażowania się w samoukierunkowanie i samodzielne rozwijanie się, a także zachowanie dyskrecji. Pracownik zobligowany jest do znajomości obowiązujących przepisów chroniących prawa klienta.
2. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP mają obowiązek stwarzania równych szans w poradnictwie oświatowo-zawodowym, bez żadnych uprzedzeń ze względu na status społeczny, wykształcenie, płeć, rasę, pochodzenie etniczne, przekonania religijne, orientację seksualną, upośledzenie fizyczne. Mają obowiązek unikania wszelkich form dyskryminacji.
3. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP są wrażliwi na wszelkie potrzeby klientów (oświatowe, zawodowe, osobiste i społeczne), które mają wpływ na kształcenie, szkolenie, pracę i karierę zawodową. W wypadku, gdy doradca nie ma wystarczających kompetencji, powinien skierować klienta do innego eksperta.
4. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP udzielają klientom pisemnej lub ustnej informacji na temat celów, technik, taktyki i etycznych norm, które stosuje poradnictwo oświatowo-zawodowe. Przekazują również porady innych fachowców oraz prawne lub inne ograniczenia odnoszące się do świadczonych usług. Wszelkiego rodzaju ograniczenia dotyczące przekazu jawnych i poufnych informacji będą przedyskutowane z klientem, przed udzieleniem przez niego osobistych odpowiedzi. Ujawnienie informacji poufnych wymaga zgody klienta.
5. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP wpływają na niezależność działań swoich klientów. Z tego powodu muszą powstrzymywać się od świadomego ingerowania w decyzje klientów, ich sposobu życia, planów lub przekonań (np. ogólna ocena ekonomicznego stylu życia). Jednak w przypadku, gdy klient reprezentuje wartości antyspołeczne, niebezpieczne dla niego samego lub innych osób, niezbędne może okazać się omówienie tych wartości oraz tego, w jakim stopniu odbiegają one od społecznych konwencji.
6. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP dostarczają pełnych objaśnień treści, celów i wyników testów w sposób zrozumiały dla klienta. Pracownicy używają odpowiednich standardów dotyczących wyboru, przeprowadzenia testów oraz interpretacji technik oceniania. Zdają sobie sprawę, że korzystanie z nowych technik, testów komputerowych czy programów z poradnictwa zawodowego wymaga cyklicznych szkoleń i bezustannego kontaktu z literaturą fachową, dotyczących na przeprowadzania testów, ich oceniania i interpretacji.
7. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP przedstawiają klientom korzyści płynące z użycia nowych technik i odpowiednich programów komputerowych, jeżeli dochodzi do ich zastosowania. Doradca upewnia się, że użycie technik komputerowych lub innych jest właściwie dostosowane do potrzeb klienta i że rozumie on w pełni celowość doboru tych technik i zaangażowanych w nie procesów. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP upewniają się także, że klienci reprezentujący grupy mniejszościowe mają równy dostęp do najnowszych technik komputerowych oraz do najświeższych i precyzyjnych informacji na ich temat.
8. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP przedstawiając swoje kompetencje, wykształcenie i doświadczenie zawodowe zarówno indywidualnym klientom, jak i instytucjom, które pragną skorzystać z konsultacji, dostarczają im jasnej i dokładnej informacji, niezawierającej fałszywych czy mylących danych.
9. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP powinni unikać sytuacji, w których narażony jest interes klienta. Jeżeli doradca świadczy swoje usługi jednocześnie pracodawcom wymieniającym kadrę, klient powinien wiedzieć o ewentualnym konflikcie interesów.
10. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP kierują klientów do innych specjalistów, jeżeli sami nie potrafią i nie mogą udzielić fachowych porad.

Stosunek do pokrewnych organizacji

1. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP przyczyniają się do rozwoju i utrzymania kontaktów ze specjalistami pokrewnych zawodów w celu dostarczenia optymalnej porady w dziedzinie kształcenia i rozwoju zawodowego.
2. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP są odpowiedzialni za informowanie innych specjalistów i urzędów o różnych aspektach dostępu poradnictwa oświatowo-zawodowego, takich jak poufność czy prywatność.
3. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP mają zaopatrywać innych specjalistów i urzędy w precyzyjne, obiektywne, zwięzłe i istotne informacje o potrzebach i wynikach poradnictwa oświatowo-zawodowego dla celów ewaluacyjnych lub innych.
4. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP wspólnie z innymi specjalistami stosują założenia etyczne w miejscu pracy. W przypadku, gdy bezpośrednia informacja wzbudza jakiekolwiek wątpliwości co do zachowania zgodnego z etyką zawodową przez innych specjalistów lub członków IAEVG oraz SDSiZ RP, należy przedyskutować takie postępowanie ze specjalistami lub też użyć dostępnych środków w celu uzdrowienia sytuacji.
5. W przypadku gdy zachodzi konflikt pomiędzy etyką zawodową a wytycznymi czy brakiem współpracy ze strony pracownika, członek IAEVG oraz SDSiZ RP powinien porozumieć się z odpowiedzialnym urzędnikiem, w celu ustalenia przyczyn konfliktu i znalezienia sposobu zażegnania go.

Stosunek do rządu i innych instytucji

1. W razie konieczności członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP wspomagać będą rozwój poradnictwa oświatowo-zawodowego, odpowiadającego potrzebom klientów, zgodnego z etyką zawodową, współpracując z politykami, organami ustawodawczymi i urzędnikami administracji państwowej.
2. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP, są zorientowani co do wymaganych kwalifikacji i wyszkolenia personelu doradczego i konsultantów, ponadto informują o tym urzędników, organy ustawodawcze i innych zainteresowanych.
3. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP aktywnie uczestniczą we współpracy z urzędami, organizacjami i przedstawicielami innych instytucji lub społeczności w celu zaspokajania potrzeb klientów.

Odpowiedzialność za badania naukowe i procesy pokrewne

1. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP, którzy odbyli stosowne przeszkolenie i dysponują odpowiednimi umiejętnościami, uznają swoją odpowiedzialność za nadzorowanie badań i składanie sprawozdań, w sposób zgodny z etycznymi i naukowymi normami dotyczącymi badań oświatowych i psychologicznych. Używając danych klienta do celów statystycznych, oceniania, badania lub układania planów, członek IAEVG oraz SDSiZ RP zapewnia poufność danych osobowych klienta.
2. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP zdają sobie sprawę z odpowiedzialności za poprawę usług poradnictwa oświatowo-zawodowego, dzielą się umiejętnościami, wiedzą specjalistyczną z innymi specjalistami albo organizacjami.

Odpowiedzialność pojedynczego doradcy

1. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP przechodzą specjalistyczne szkolenie i kontynuują proces nauki, aby zdobyć wiedzę i umiejętności, które czynią z nich wykwalifikowany i kompetentny personel doradców oświatowo-zawodowych.
2. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP działają jedynie w zakresie swoich kwalifikacji i doświadczenia zawodowego. W przypadku braku możliwości udzielenia rzetelnej pomocy klient zostanie skierowany do innego specjalisty. Każdy członek IAEVG oraz SDSiZ RP rozumie konsekwencje swoich działań i czyni to świadomie, zgodnie z etyką zawodową.
3. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP w swojej pracy zawodowej biorą pod uwagę zarówno postawy humanistyczne, jak i zmieniające się uwarunkowania społeczne i polityczne, które mają etyczne zastosowanie w praktyce. Zagadnienia te obejmują pytania, takie jak: Kim jest mój klient (student, pracownik, pracodawca, społeczeństwo w ogóle) i jakie postawy etyczne są ważne w tych relacjach? Jak różne formy interwencji (konsultacje indywidualne, praca grupowa, zajęcia komputerowe, konsultacje z dyrekcją w sprawie pracowników) różnią się w kontekście etycznym? Jak elastyczny powinien być doradca, tzn. jaki rodzaj i zakres usług poradnictwa oświatowo-zawodowego powinien stosować, reagując na globalne nurty zmian w ekonomii, środowisku i miejscu pracy klientów?
4. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP są odpowiedzialni za monitorowanie swoich zawodowych kompetencji oraz zobowiązani są do uczestnictwa w okresowych szkoleniach w celu zapewnienia dobrej jakości usług klientom różnych kultur oraz aby efektywnie używać w praktyce nowych teorii, technik interwencyjnych, programów komputerowych i technik oceniania. Aby osiągnąć sukces zawodowy, członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP systematycznie poznają innowacje i trendy w poradnictwie oświatowo-zawodowym.
5. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP są obiektywni, pomagając swoim klientom, w szczególności unikają oni wszelkich form dyskryminacji rasowej, płciowej i wiekowej.
6. Członkowie IAEVG oraz SDSiZ RP, w przypadku gdy etyczne zagadnienia są dwuznaczne lub niejasne, będą w dyskretny sposób konsultować problem ze Stowarzyszeniem albo współpracownikami, w celu wyjaśnienia nieporozumienia lub zastosowania odpowiednich strategii do rozwiązania konfliktowej sytuacji. W razie dalszego braku porozumienia pracownicy powinni niezwłocznie skontaktować się z Zarządem Głównym SDSiZ RP w celu złożenia wyjaśnień i skonsultowania problemu.